Jakie kary i mandaty są za nieprzestrzeganie wymogów Sanepid

Właściciele smażalni ryb, lodziarni, kawiarni, piwiarni czy restauracji muszą dbać o przestrzeganie przepisów sanitarnych przez cały rok. Zaniedbania w tej kwestii mogą prowadzić do poważnych konsekwencji, a kontrole Państwowa Inspekcja Sanitarna („Sanepid”) mogą odbywać się o każdej porze roku. Jakie kary i mandaty grożą za nieprzestrzeganie wymogów?

Czym jest Sanepid?

„Sanepid”, czyli Państwowa Inspekcja Sanitarna, jest powołany do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego. Zgodnie z ustawą, Sanepid sprawuje nadzór nad m.in. warunkami higieny środowiska, higieny pracy w zakładach pracy, higieny radiacyjnej, warunkami zdrowotnymi żywności, żywienia i przedmiotów użytku. Sprawuje także urzędową kontrolę żywności w zakresie bezpieczeństwa żywności pochodzenia niezwierzęcego przywożonej z państw niebędących członkami UE oraz produktów pochodzenia zwierzęcego znajdujących się w handlu detalicznym, a także kontrolę prawidłowego stosowania zasad systemu HACCP w zakładach objętych nadzorem. Głównym celem działania Sanepidu jest ochrona zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem środowisk i zapobieganie chorobom, w tym zakaźnym i zawodowym.

Przebieg kontroli SANEPID W RESTAURACJI

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, kontrola Sanepidu powinna być zapowiedziana, musi zostać wszczęta nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Jednakże, jeśli istnieje bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia, życia lub środowiska - kontrola może być niezapowiedziana.

W trakcie kontroli inspektor ma prawo wstępu do wszystkich pomieszczeń, w tym ogrodów działkowych oraz środków transportu, prawo dostępu do urządzeń, może żądać udzielenia pisemnych i ustnych informacji, pobierać próbki do badań laboratoryjnych, wzywać i przesłuchiwać pracowników oraz żądać dokumentów i danych.

Kontrola najczęściej odbywa się w obecności właściciela lub osoby upoważnionej, choć w przypadku zagrożenia może być prowadzona bez obecności tej osoby.

Za nieprzestrzeganie wytycznych Sanepidu odpowiada właściciel lokalu. Jeżeli naruszenie było zawinione przez pracownika, to odpowiada on w ramach odpowiedzialności porządkowej względem pracodawcy. Ta kwestia nie interesuje jednak urzędników prowadzących kontrolę.

Z jakimi karami/mandatami musi liczyć się właściciel lokalu za nieprzestrzeganie wymogów sanepid?

W przypadku wykrycia nieprawidłowości takich jak zaniedbania, brak zachowania czystości i porządku czy zatrudnienie osób bez ważnego orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych inspektor sanitarny może wystawić mandat w wysokości od 100 zł do 500 zł za jedno przewinienie. Co istotne po 7 dniach następuje ponowna kontrola w celu sprawdzenia, czy nieprawidłowości zostały usunięte i jeżeli inspektor nie stwierdzi poprawy wymierzy kolejny mandat, tym razem wyższy.

Wykroczenie stanowi użycie lub sprzedaż przeterminowanej żywności o znacznej wartości. W tym przypadku możliwa jest grzywna do 5 tysięcy złotych, kara aresztu (nawet do 30 dni) albo kara miesiąca ograniczenia wolności. Ta sama kara grozi temu, kto utrudnia lub udaremnia działalność organów Sanepidu. Za takie działanie może być uznane np. niewpuszczenie kontrolera do lokalu czy odmowa okazania dokumentów.

Jeżeli lokal jest w złym stanie np. ma niepomalowane czy zagrzybione ściany, uszkodzoną kanalizację itd. to wydana zostanie decyzja nakazująca w której urzędnicy poinformują jaki remont jest wymagany oraz wyznaczą na niego odpowiedni termin.

Ponadto, jeżeli inspektor sanitarny stwierdzi jakiekolwiek naruszenia, właściciel lokalu zostanie obciążony kosztami przeprowadzonej inspekcji. Ich wysokość będzie uzależniona od tego, jakie czynności musiał podjąć kontroler i wynika z rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w arach urzędowych kontroli.

W skrajnych przypadkach, jeżeli działalność lokalu powoduje bezpośrednie zagrożenie zdrowia lub życia ludzi to może on zostać natychmiastowo zamknięty.

Dla przykładu: w regionie wielkopolskim przeprowadzono blisko 1 100 kontroli, nałożono 125 mandatów o łącznej kwocie ponad 31 000 zł w okresie jednego sezonu.

Ogólnokrajowo szacuje się, że Sanepid może prowadzić nawet 1 300 kontroli dziennie w branży gastronomicznej.

Image

Jak uniknąć kar od Sanepidu?

Najlepszym sposobem na uniknięcie kar jest profilaktyka i regularna kontrola własnego lokalu. Właściciele powinni prowadzić działalność tak, by każda inspekcja była jedynie formalnością.

Oto kilka zasad, które pomagają utrzymać lokal w zgodzie z wymogami Sanepidu:

• Wdrażaj system HACCP i prowadź dokumentację - zapisy z kontroli wewnętrznych, pomiary temperatur, księga dostawców i dzienniki czystości to obowiązkowe elementy, które pokazują dbałość o higienę.
• Dbaj o szkolenia personelu - pracownicy muszą znać procedury i rozumieć, dlaczego higiena ma znaczenie.
• Przechowuj żywność zgodnie z zasadami - przestrzegaj dat przydatności, odpowiednich temperatur i rotacji produktów.
• Zachowuj czystość w strefie kuchennej i magazynowej - czystość to pierwsze, na co zwraca uwagę kontroler.
• Wykonuj drobne przeglądy techniczne - uszkodzone ściany, nieszczelne zlewy czy brak kratki ściekowej to proste błędy, które kończą się mandatem.
• Zachowuj aktualne orzeczenia sanitarno-epidemiologiczne - każdy pracownik mający kontakt z żywnością musi je posiadać.

Profesjonalna kontrola wewnętrzna, wsparta doradztwem zewnętrznym, to najlepsze zabezpieczenie przed negatywnymi skutkami inspekcji.

Kontrola Sanepidu nie musi być stresująca, jeśli lokal działa zgodnie z przepisami, przebiega szybko i bez konsekwencji. Warto pamiętać, że Sanepid nie jest wrogiem przedsiębiorcy, lecz instytucją, której zadaniem jest ochrona zdrowia publicznego i bezpieczeństwa gości. Największym błędem właścicieli lokali jest odkładanie obowiązków na później i reagowanie dopiero wtedy, gdy zapuka inspektor.
Regularna kontrola, szkolenia personelu i dbałość o higienę to inwestycja w spokój i profesjonalny wizerunek marki. Dobrze przygotowany lokal to lokal bez kar, zadowolonych gości i stabilnych zysków.