Badania pracowników gastronomii

Badania pracowników gastronomii

Jednym z najważniejszych aspektów związanych z pracą w lokalu gastronomicznym jest higiena. Nie chodzi wyłącznie o stałą dbałość o czystość, która również jest niezwykle istotna, lecz przede wszystkim o zdrowie zatrudnianych pracowników. Każdy z nich musi przejść odpowiednie badania, które potwierdzą, że nie ma przeciwwskazań, by miał kontakt z żywnością podawaną gościom.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakim badaniom musi poddać się pracownik branży gastronomicznej?
  • Gdzie przeprowadza się badania i jaki jest ich koszt?
  • Jakie pozwolenia należy uzyskać i kto je wydaje?

Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia w jasny sposób nakłada na właścicieli lokali gastronomicznych obowiązek uzyskania dla wszystkich zatrudnionych orzeczenia lekarskie dla celów sanitarno-epidemiologicznych o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy w kontakcie z żywnością, a z taką mamy przecież do czynienia w restauracji. Obowiązek uzyskania pozwoleń spoczywa na pracodawcy, a więc to on zobowiązany jest do opłacenia całości badań. Procedura uzyskania orzeczenia składa się z dwóch etapów.

Krok 1: Sanepid

Najpierw należy udać się do jednej ze stacji Sanepidu, czyli Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w celu wykonania badań na nosicielstwo bakterii Salmonelli. Polega ono na analizie kału. Co ważne, Sanepid jest jedyną instytucją uprawnioną do wykonania takiego badania. Jeśli więc wyślemy pracownika na badanie do prywatnej kliniki, miejmy świadomość, że to jedynie pośrednik, który i tak uzyskane próbki będzie musiał dostarczyć do Sanepidu, a my zapłacimy za badanie więcej.

Nosicielami bakterii Salmonelli mogą być wszyscy – również osoby tego nieświadome, które przeszły zakażenie nią bezobjawowo. Potencjalnie są więc w stanie zarazić innych, np. gdy po wizycie w toalecie nie umyją dokładnie rąk, a następnie będą dotykać np. klamek, poręczy w autobusie czy nawet banknotów i monet.

Do badań należy pobrać próbki kału z trzech kolejnych dni za pomocą kompletu probówek z podłożem transportowym, które otrzymać można w Sanepidzie. Procedura pobierania (za Wojewódzką Stacją Sanitarno-Epidemiologiczną) jest następująca:

  1. wyjąć z jednego opakowania probówkę z wymazówką,
  2. trzymając wymazówkę za korek, pobrać końcem z watą odrobinę kału,
  3. włożyć wymazówkę do probówki,
  4. upewnić się, że korek wymazówki szczelnie zamyka probówkę,
  5. probówkę podpisać: imieniem i nazwiskiem, datą i godziną pobrania próbki,
  6. każdego z trzech kolejnych dni powtórzyć czynności opisane od 1-5,
  7. probówki przechowywać w chłodnym miejscu.

Próbki trzeba dostarczyć najpóźniej w ciągu 72 godzin od poprania pierwszej z nich. Wyniki badania odbiera się po siedmiu dniach.

Krok 2: lekarz medycyny pracy

Na tym rola Sanepidu się kończy, bowiem nie wydaje on orzeczeń – po te należy udać się z wynikami do lekarza medycyny pracy. Kiedyś dokonywał on wpisu do tzw. książeczki sanepidowskiej. Od kilku lat takiego obowiązku już nie ma, a jedynym wymaganym i koniecznym dokumentem jest orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych. Mimo to niektórzy lekarze upierają się przy jednoczesnym dokonywaniu wpisu do książeczki – te można nadal nabyć i często, mimo zmiany przepisów, one funkcjonują. Pamiętajmy jednak, że nawet w takim przypadku wydanie orzeczenia jest według prawa absolutnie niezbędne. Nie ma z góry określonych wytycznych co do daty jego ważności – zależy ona od lekarza. Jeden wyda orzeczenie bezterminowe, inny nakaże powtórzenie badania za rok.

Co ciekawe, Inspekcja Sanitarna często zadowala się sprawdzeniem samej książeczki. Dlatego też właściciele lokali często jako wymóg wobec kandydatów do pracy określają „ważną książeczkę sanepidowską” (jej właścicielem jest pracownik, podczas gdy orzeczenie lekarskie jest własnością pracodawcy!). Wtedy w praktyce nie muszą wysyłać pracownika na badania, co oznacza oszczędności – tym większe, im większa jest rotacja zatrudnionych w naszej restauracji.

Koszty

Skoro mowa o oszczędnościach – z jakimi wydatkami wiąże się uzyskanie niezbędnych pozwoleń?
Badanie w Sanepidzie kosztuje 120 złotych, które należy uiścić z góry, w przeciwnym razie analiza nie zostanie wykonana. Cena wizyty u lekarza medycyny pracy może różnić się w zależności od przychodni i wynosi zazwyczaj między 60 a 100 złotych. Oczywiście podpisując umowę z przychodnią  i regularnie korzystając z jej usług (co jest nieuniknione), możemy negocjować rabaty.

Bardzo wskazane jest zapoznanie się z treścią ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20101360914) oraz informacjami i wytycznymi na stronach właściwych miejscowo powiatowych bądź wojewódzkich stacji Sanepidu (np. http://wsse.waw.pl).

Portal gastronomiczny GastroWiedza.pl
Wszelkie prawa zastrzeżone.

Słowa kluczowe
badania pracowników badania sanitarno-epidemiologiczne badania wstępne